Kiedy przepisy przewidują pomoc tłumacza
Art. 72 Kodeksu postępowania karnego przyznaje oskarżonemu, który nie włada wystarczająco językiem polskim, prawo do bezpłatnej pomocy tłumacza. Przepisy używające tego określenia w znaczeniu ogólnym dotyczą również podejrzanego. Tłumacza wzywa się do czynności z jego udziałem; kodeks przewiduje także pomoc przy porozumieniu z obrońcą w związku z określoną czynnością, na wniosek oskarżonego lub obrońcy.
Art. 204 reguluje między innymi przesłuchanie osoby niewładającej językiem polskim, przekład pism oraz zapoznanie strony z treścią dowodu. Nie oznacza to automatycznie tłumaczenia całych akt w każdej sprawie. Potrzebny zakres wynika z przepisów, sytuacji procesowej i ustaleń organu prowadzącego postępowanie.
Co przekazać przed przesłuchaniem lub rozprawą
Przy organizowaniu czynności przydatne są: nazwa jednostki, termin, miejsce, przewidywany czas obecności, język uczestnika oraz kontakt do osoby prowadzącej. Jeżeli przewidziano pracę z dokumentami, warto wcześniej wskazać ich rodzaj i objętość. Dane sprawy oraz materiały należy przekazać uzgodnionym kanałem.
Obywatelstwo nie przesądza o języku, w którym dana osoba swobodnie rozumie pytania i formułuje odpowiedzi. Warto ustalić rzeczywistą potrzebę językową. Przy nagraniach, korespondencji lub wydrukach komunikatorów należy też wyjaśnić, czy zadanie obejmuje tłumaczenie pisemne, odtworzenie nagrania podczas czynności czy inny konkretny zakres.
Rola tłumacza i granice zlecenia
Tłumacz przekazuje treść wypowiedzi i dokumentów bezstronnie. Tłumaczenie nie zastępuje porady obrońcy, oceny dowodów ani decyzji procesowej. Do tłumacza stosuje się odpowiednio przepisy o biegłych, w tym dotyczące okoliczności podważających bezstronność; nie jest to równoznaczne z wykonywaniem ekspertyzy informatycznej.
Vadym Rekel posiada uprawnienia tłumacza przysięgłego języka ukraińskiego. Potrzebę tłumaczenia z rosyjskiego lub angielskiego należy wskazać oddzielnie. Publiczna wersja strony w danym języku nie oznacza uprawnień przysięgłych do tego języka.
W celu ustalenia dostępności podaj termin i zakres czynności. Jeżeli występujesz jako uczestnik postępowania, potrzebę udziału tłumacza zgłoś organowi prowadzącemu sprawę lub swojemu obrońcy. Prywatne zamówienie tłumaczenia dokumentu i wezwanie tłumacza przez organ mają odrębne podstawy organizacyjne i rozliczeniowe.